خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار یکی از مشکلات رایج و در عین حال حساس در سیستمهای تولید برق اضطراری و دائم محسوب میشود. این مشکل معمولاً زمانی رخ میدهد که ژنراتور پس از روشن شدن و اتصال مصرفکنندهها، دچار افت دور موتور شده و در نهایت خاموش میشود. خاموش شدن دیزل ژنراتور هنگام بار نهتنها باعث قطع ناگهانی برق میشود، بلکه در صورت تکرار، میتواند به موتور، آلترناتور و تجهیزات الکتریکی متصل آسیب جدی وارد کند.
در این مقاله، به بررسی علت خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار، روشهای عیبیابی و راهکارهای پیشگیری از آن میپردازیم. با مجله مهام صنعت همراه باشید.
خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار به چه معناست؟
منظور از خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار، وضعیتی است که ژنراتور در حالت بیباری بهدرستی کار میکند، اما بلافاصله یا مدت کوتاهی پس از اعمال بار الکتریکی (روشن شدن تجهیزات مصرفکننده)، موتور دچار افت دور شده و خاموش میشود.
توجه داشته باشید که این حالت با خاموش شدن دیزل ژنراتور هنگام استارت متفاوت است و معمولاً نشاندهنده وجود مشکل در توان، سوخترسانی، کنترل دور موتور یا سیستم حفاظتی است.
مهمترین دلایل خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار
- اضافه بار و عدم تطابق توان ژنراتور: یکی از اصلیترین دلایل خاموش شدن دیزل ژنراتور هنگام روشن شدن مصرفکننده، اضافه بار است. زمانی که مجموع توان مصرفی از ظرفیت نامی ژنراتور بیشتر باشد، موتور توان تأمین بار را نداشته و دچار افت دور و خاموشی میشود. بارهای لحظهای مانند الکتروموتورها، کمپرسورها و کولرهای گازی نقش مهمی در ایجاد اضافه بار دارند.
- مشکل در سیستم سوخترسانی دیزل ژنراتور: مشکل سیستم سوخترسانی دیزل ژنراتور از عوامل بسیار رایج خاموش شدن زیر بار است. این مشکل میتواند شامل گرفتگی فیلتر گازوئیل، وجود هوا در مسیر سوخت و کیفیت پایین یا آلودگی سوخت باشد. در این شرایط، با افزایش بار، سوخت کافی به موتور نمیرسد و احتراق ناقص باعث خاموش شدن ژنراتور میشود.
- خرابی یا تنظیم نبودن گاورنر: گاورنر دیزل ژنراتور وظیفه کنترل دور موتور را بر عهده دارد. خرابی گاورنر دیزل ژنراتور یا تنظیم نادرست آن باعث میشود هنگام اعمال بار، دور موتور افت کرده و ژنراتور نتواند فرکانس مناسب را حفظ کند. این موضوع یکی از دلایل اصلی افت توان دیزل ژنراتور زیر بار است.
- افت دور موتور دیزل ژنراتور: افت دور موتور دیزل ژنراتور ارتباط مستقیم با خاموش شدن زیر بار دارد. کاهش دور موتور باعث افت فرکانس و ولتاژ شده و در نهایت، سیستم کنترلی برای جلوگیری از آسیب، ژنراتور را خاموش میکند. این مشکل معمولاً به دلایل سوخترسانی، گاورنر یا اضافه بار رخ میدهد.
- مشکل در سیستم هوا و فیلتر هوا: گرفتگی فیلتر هوا یا محدود شدن مسیر ورودی هوا باعث کاهش اکسیژن موردنیاز احتراق میشود. در نتیجه، موتور در بار کامل دچار ریپ زدن شده و سپس خاموش میشود.
- افزایش دمای موتور و فعال شدن سیستم حفاظتی: اگر سیستم خنککاری بهدرستی عمل نکند، دمای موتور در زیر بار افزایش مییابد. در این شرایط، سنسور دما وارد عمل شده و برای جلوگیری از آسیب، باعث خاموش شدن دیزل ژنراتور صنعتی میشود.
- خرابی سنسورها و سیستم کنترلی: خرابی سنسور فشار روغن، سنسور دور موتور یا تنظیم نادرست برد کنترل میتواند باعث ارسال فرمان اشتباه و قطع برق ژنراتور زیر بار شود، حتی اگر موتور از نظر مکانیکی سالم باشد.
نقش تابلو کنترل در خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار
تابلو کنترل وظیفه حفاظت از دیزل ژنراتور را بر عهده دارد. تنظیم نادرست پارامترهایی مانند اضافه بار، افت فرکانس یا افت فشار روغن میتواند منجر به خاموش شدن ژنراتور برق در زمان بارگیری شود. بررسی آلارمها و خطاهای ثبتشده در کنترلر، نقش مهمی در عیبیابی دارد.
چگونه مشکل خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار را عیبیابی کنیم؟
برای عیبیابی خاموش شدن دیزل ژنراتور مراحل زیر توصیه میشود.
- بررسی میزان بار و محاسبه توان مصرفی
- کنترل فیلترها و مسیر سوخت
- بررسی عملکرد گاورنر و دور موتور
- کنترل سیستم خنککاری
- بررسی خطاهای تابلو کنترل
راهکارهای جلوگیری از خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار
- انتخاب دیزل ژنراتور با توان مناسب و ضریب اطمینان
- انجام سرویس و نگهداری دورهای
- استفاده از سوخت استاندارد و فیلترهای باکیفیت
- تنظیم صحیح تابلو کنترل و گاورنر
چه زمانی خاموش شدن دیزل ژنراتور خطرناک است؟
خاموش شدن مکرر ژنراتور در بار کامل میتواند باعث آسیب جدی به موتور، آلترناتور و تجهیزات الکتریکی متصل شود. این وضعیت بهویژه در کاربردهای صنعتی و مراکز حساس، بسیار خطرناک است.
جمعبندی
علت خاموش شدن دیزل ژنراتور زیر بار معمولاً به عواملی مانند اضافه بار، مشکل سوخترسانی، خرابی گاورنر، افت دور موتور و عملکرد نادرست سیستمهای حفاظتی مربوط میشود. با انتخاب صحیح ژنراتور، نگهداری اصولی و عیبیابی بهموقع، میتوان از بروز این مشکل جلوگیری کرد و عمر مفید دیزل ژنراتور را افزایش داد.